Ps, 1, 1-6
Szczęśliwy mąż,
który nie idzie za radą występnych,
nie wchodzi na drogę grzeszników
i nie siada w kole szyderców,
lecz ma upodobanie w Prawie Pana,
nad Jego Prawem rozmyśla dniem i nocą.
Jest on jak drzewo zasadzone nad płynącą wodą,
które wydaje owoc w swoim czasie,
a liście jego nie więdną:
co uczyni, pomyślnie wypada.
Nie tak występni, nie tak:
są oni jak plewa, którą wiatr rozmiata.
Toteż występni nie ostoją się na sądzie
ani grzesznicy – w zgromadzeniu sprawiedliwych,
bo Pan uznaje drogę sprawiedliwych,
a droga występnych zaginie.
Co wiemy o Psalmie 1?
Psalm 1 otwiera całą Księgę Psalmów i pełni rolę swoistego wprowadzenia do tego zbioru. W tradycji żydowskiej i chrześcijańskiej był zawsze traktowany jako fundament duchowości – psalm o dwóch drogach życia. Co ciekawe, nie ma przypisanego autora, co jest typowe dla psalmów mądrościowych, które powstawały jako owoc zbiorowej refleksji nad życiem zgodnym z Prawem Bożym.
Powstanie psalmu datuje się prawdopodobnie na okres po powrocie z niewoli babilońskiej (ok. V-IV w. przed Chr.), kiedy wspólnota Izraela na nowo odkrywała znaczenie medytacji nad Torą. Psalm ten należy do gatunku tzw. „psalmów mądrościowych” – nie jest modlitwą błagalną czy dziękczynną, ale pouczeniem o tym, jak prowadzić życie zgodne z wolą Bożą.
Interpretacja Psalmu 1
Psalm przedstawia fundamentalny wybór, przed którym staje każdy człowiek: drogę sprawiedliwego lub drogę bezbożnego. Nie ma drogi pośredniej – albo rozmyślamy nad Prawem Pańskim i czerpamy z niego życie, albo idziemy za radą bezbożnych. Obraz człowieka sprawiedliwego jako drzewa „nad płynącą wodą” jest niezwykle wymowny – pokazuje, że źródłem naszej siły i owocności jest trwanie przy Bogu i Jego Słowie.
Psalm podkreśla, że szczęście (błogosławieństwo) nie polega na unikaniu trudności, ale na wyborze właściwego fundamentu życia. Drzewo rośnie powoli, wymaga czasu, ale jest stabilne i przynosi owoce. Bezbożni natomiast są jak plewa – lekka, bezwartościowa, unoszona przez wiatr. To obraz życia bez fundamentu, które w końcu okazuje się puste.
W tradycji chrześcijańskiej Psalm 1 nabiera szczególnego znaczenia w świetle nauki Jezusa. Człowiek sprawiedliwy, który medytuje nad Prawem, to dla katolików ten, kto kontempluje słowa Chrystusa i stara się wcielać Ewangelię w życie. Drzewo nad płynącą wodą to także obraz chrześcijanina, który czerpie życie z sakramentów, szczególnie z Eucharystii. Jezus sam mówił o sobie jako o „wodzie żywej” (J 4,10-14), a owocami, o których wspomina psalm, są dla nas uczynki miłości i cnoty chrześcijańskie.